Badania naukowe

Wykaz prac naukowych dotyczących roślin, zwierząt, klimatu i hydrologii kotliny Biebrzy i Biebrzańskiego Parku Narodowego autorstwa pracowników i studentów Instytutu Biologii Uniwersytetu w Białymstoku (PDF, 157 prac).

Projekty badawcze realizowane w oparciu o stację terenową Wydziału Biologii UwB w Gugnach od roku 2008 (od powstania stacji) do 2026

A. Projekty finansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Narodowe Centrum Nauki:

1. „Różnorodność genetyczna gatunków z rodziny Orchidaceae jako miara ich potencjału ewolucyjnego i podstawa działań konserwatorskich”; grant 2 P04C 048 30. Kierownik: dr hab. Emilia Brzosko, Instytut Biologii UwB.
Czas realizacji: od 05.05.2006 do 04.05.2009, od 2008 częściowo w oparciu o Stację.

2. „Ekologiczne i genetyczne zróżnicowanie polskich populacji zagrożonego gatunku motyla modraszka ariona (Maculinea arion) w kontekście jego ochrony”; grant 2 P04G 024 30. Kierownik: dr Marcin Sielezniew, Instytut Biologii UwB.
Czas realizacji: od 05.05.2006 do 04.05.2009, od 2008 do 2009 częściowo w oparciu
o Stację.

3. „Wpływ zróżnicowania masy ciała i tempa metabolizmu na dostosowanie (fitness) osobników nornika północnego Microtus oeconomus”; grant N304 075 32/2807. Kierownik: dr Karol Zub, Zakład Badania Ssaków PAN w Białowieży; prof. dr hab. Marek Konarzewski.
Czas realizacji: od 21.05.2007 do 20.11.2009, od 2008 całkowicie w oparciu o Stację.

4. „Reliktowy charakter populacji łosia w dolinie Biebrzy – analiza różnych klas markerów molekularnych"; grant N N304 024 134. Kierownik: dr hab. Mirosław Ratkiewicz; dr Magdalena Świsłocka, Instytut Biologii UwB.
Czas realizacji: od 2008 do 20.05.2010, częściowo w oparciu o Stację.

5. „Wpływ zróżnicowania dziennych wydatków energetycznych na śmiertelność zimową nornika północnego Microtus oeconomus”; grant N N304 349335. Kierownik: dr Paulina Szafrańska (Instytut Biologii Ssaków PAN w Białowieży); prof. dr hab. Marek Konarzewski, dr Aneta Książek.
Czas realizacji: od 30.09.2008 do 29.01.2011, w całości w oparciu o Stację.

6. „Związek między polimorfizmem genów głównego kompleksu zgodności tkankowej (MHC), presją pasożytów i przeżywalnością zimową nornika północnego Microtus oeconomus”; grant N N304 168836. Dr Agnieszka Kloch (Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego); prof. dr hab. Marek Konarzewski.
Czas realizacji: od 8.05.2009 do 7.05.2011, część terenowa całkowicie w oparciu o Stację.

7. „Związek między zróżnicowaniem tempa metabolizmu i wskaźników odporności niespecyficznej a przeżywalnością w naturalnej populacji nornika północnego Microtus oeconomus”; grant N N304 362038. Kierownik: dr Aneta Książek; prof. dr hab. Marek Konarzewski.
Czas realizacji: od 13.04.2010 do 12.08.2012, część terenowa całkowicie w oparciu
o Stację.

8. „Wpływ zmian zawartości substancji nieorganicznych w roślinach na dynamikę liczebności populacji nornika północnego Microtus oeconomus”; grant N N304 374639. Kierownik: dr Monika Wieczorek (Instytut Biologii Ssaków PAN w Białowieży); prof. dr hab. Marek Konarzewski, prof. dr hab. Mirosław Ratkiewicz, dr Aneta Książek, dr Magdalena Czajkowska.
Czas realizacji: od 9.09.2010 do 8.12.2012, w całości w oparciu o Stację.

9. „Rola poligamii w ekspansji wierzby czarniawej Salix myrsinifolia”; grant N N304 335439. Kierownik: mgr Paweł Mirski, Instytut Biologii UwB.
Czas realizacji: od 9.09.2010 do 8.06.2013, częściowo w oparciu o Stację.

10. „Użytkowanie przestrzeni i skład diety łosia w dolinie Biebrzy - model oddziaływania dużego roślinożercy na zbiorowiska leśne Polski”; grant N N304 280940. Kierownik: prof. dr hab. Mirosław Ratkiewicz; dr Norbert Duda, dr Magdalena Świsłocka, dr Magdalena Czajkowska.
Czas realizacji: od 12.05.2011 do 11.05.2014, częściowo w oparciu o Stację.

11. „Porównanie cech fizjologicznych, behawioralnych i morfologicznych oraz sukcesu rozrodczego samców migrujących i osiadłych w populacji nornika północnego (Microtus oeconomus)”. Grant NCN 2011/01/B/NZ8/04259. Kierownik: dr hab. Zbigniew Borowski, prof. IBL (Instytut Badawczy Leśnictwa w Sękocinie k. Warszawy); dr Magdalena Czajkowska.
Czas realizacji: od 16.12.2011 do 15.06.2015, w całości w oparciu o Stację.

12. „Depresja wsobna oraz unikanie wsobności u wodniczki Acrocephalus paludicola - gatunku, który przeszedł gwałtowny spadek liczebności: ocena na podstawie markerów SNP uzyskanych drogą sekwencjonowania nowej generacji (RADseq)”; grant NCN 2016/20/S/NZ8/00434. Kierownik: dr Justyna Kubacka (Instytut i Muzeum Zoologii PAN w Warszawie).
Czas realizacji: od 1.10.2016 do 30.09.2019, w całości w oparciu o Stację.

13. „Akustyczne oszustwo – czy motyle brzmią jak pszczoły lub osy, które morfologicznie przypominają, by zwieść drapieżców?”; grant NCN 2019/32/C/NZ8/00523. Kierownik: dr Marta Skowron Volponi.
Czas realizacji: od 4.10.2019 do 3.10.2022.

14. „Wielkość komórek a funkcjonowanie ektotermów w obliczu zmian klimatu: rozwijanie i testowanie hipotez ewolucyjnych z wykorzystaniem europejskich żab zielonych (Pelophylax esculentus complex)”. Badania prowadzone są w ramach grantu OPUS 26 (2023/51/B/NZ8/00605) realizowanego przez dwa podmioty: Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet w Białymstoku. Kierownik: prof. Marcin Czarnołęski (UJ). Pracami po stronie UwB kieruje dr Adam Hermaniuk.
Czas realizacji: od 01.10.2024 do 30.09.2028, częściowo w oparciu o Stację.

B. Inne projekty badawcze:

1. „Różnorodność Hymenoptera (w tym Ichneumonidae, Chrysididae i Pompilidae) w różnych środowiskach Biebrzańskiego Parku Narodowego. Mgr Agata Kostro-Ambroziak (Instytut Biologii UwB).
Czas realizacji: od 05.2006 do 09.2009, od 2008 r. częściowo w oparciu o Stację.

2. „Badania nad biologią wodniczki, Acrocephalus paludicola”. Prof. dr hab. Andrzej Dyrcz, Zakład Ekologii Ptaków, Uniwersytet Wrocławski.
Lato 2008.

3. “Bioróżnorodność fauny pająków doliny Biebrzy”. Dr Janusz Kupryjanowicz.
Czas realizacji: od 2008 r. do chwili obecnej, częściowo w oparciu o Stację.

4. „Czynniki kształtujące dynamikę liczebności w populacjach drobnych ssaków na przykładzie nornika północnego (Microtus oeconomus)”; grant MniSW nr 24-02-11. Kierownik: dr inż. Zbigniew Borowski, prof. IBL (Instytut Badawczy Leśnictwa w Sękocinie k. Warszawy); dr Aneta Książek.
Czas realizacji: 2008–2010 r.; projekt realizowany w przeważającej części w oparciu o Stację.

5. Wieloletnia dynamika liczebności nornika północnego (Microtus oeconomus) w Biebrzańskim Parku Narodowym. Dr inż. Zbigniew Borowski, prof. IBL (Instytut Badawczy Leśnictwa).
Czas realizacji: od 2008 r. do chwili obecnej (czyli do 2026 r.).

6. „Strategia ochrony i gospodarowania populacją łosia w Polsce”. Program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Prof. dr hab. Mirosław Ratkiewicz, dr Jan Raczyński, dr Magdalena Czajkowska, dr Norbert Duda, dr Magdalena Świsłocka, dr hab. Anetta Borkowska.
Czas realizacji: od lipca 2009 do października 2011, częściowo w oparciu o Stację.

7. „Populacje pająków z rodziny Lycosidae na turzycowiskach w Biebrzańskim Parku Narodowym”. Mgr Tomasz Włodarczyk, Instytut Biologii UwB.
2009 r.

8. „Inwentaryzacja ważek (Odonata) Biebrzańskiego Parku Narodowego”. Dr hab. Jan R.E. Taylor (Instytut Biologii UwB), Agnieszka Henel i Krzysztof Frąckiel (Biebrzański Park Narodowy), Cezary Bystrowski (Instytut Badawczy Leśnictwa, Sękocin Stary).
Czas realizacji: 2010–2015 i 2023–2026.

9. “Song diversity and local dialects in the reed bunting (Emberiza schoeniclus ssp.)”. Dr. Stefan Suter, University of Fribourg (Switzerland).
Maj 2010 r.

10. “Habitat selection of ungulates in reaction to the presence and predation of wolves”. Nicolas De Pelsmaeker (University of Wageningen), José de Jaeger and Jolanda Willemse (Van Hall Larenstein, The Netherlands).
Od listopada 2010 do lutego 2011 r., całkowicie w oparciu o Stację.

11. „Body size variation in hybrids among populations of European water frogs (Pelophylax esculentus complex) with different breeding systems”. Kierownik: dr Adam Hermaniuk; prof. dr hab. Jan R.E. Taylor.
Czas realizacji: 2010–2016, częściowo w oparciu o Stację.

12. „Ocena śmiertelności kręgowców na Carskiej Drodze w Biebrzańskim Parku Narodowym”. Koordynator: dr Adam Hermaniuk.
W latach 2010–2013 projekt realizowany w ramach ćwiczeń terenowych z Ekologii, a w latach 2014–2026 w ramach akcji prowadzonej przez sekcję herpetologiczną Koła Naukowego Biologów UwB. Projekt całkowicie realizowany w oparciu o Stację.

13. „Znaczenie głosów godowych wydawanych przez żaby zielone kompleksu Pelophylax esculentus w doborze płciowym”. Mgr Adam Hermaniuk (Instytut Biologii UwB) i Michał Skierczyński (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu).
Maj 2011 r.

14. „Rewizja i analiza porównawcza morfologii larw trzeciego stadium europejskich gatunków Muscidae (Diptera) wykorzystywanych w entomologii sądowej”. Mgr Andrzej Grzywacz (Zakład Ekologii Zwierząt, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu); zbieranie materiałów do pracy doktorskiej pod tym tytułem.
22.08.–26.08 2011.

15. “Female genital mutilation as a novel mating strategy in spiders: conflict or cooperation?”. Prof. Gabriele Uhl (University of Greifswald, Department of General and Systematic Zoology, Germany) z zespołem: Dr. Csaba Szinetar (University of Western Hungary), Pierick Mouginot oraz studenci Prof. Uhl: Nicole Gonswa, Josepha Prügel, Ulrike Tom; dr Janusz Kupryjanowicz.
Nicole Gonswa zbierała w 2011 r. materiały do pracy doktorskiej pod kierunkiem prof. G. Uhl.
Od roku 2011 do 2013.

16. “Przygotowanie projektów planów zadań ochronnych dla obszarów NATURA 2000: SOO Dolina Biebrzy i OSO Ostoja Biebrzańska, włącznie z przeprowadzeniem inwentaryzacji przedmiotów ochrony” w zakresie gatunków ważek będących przedmiotem ochrony. Kierownik: dr hab. Jan R.E. Taylor (Instytut Biologii UwB); Agnieszka Henel i Krzysztof Frąckiel (Biebrzański Park Narodowy)
Czas realizacji: 2011–2013, częściowo w oparciu o stację.

17. “Przygotowanie projektów planów zadań ochronnych dla obszarów NATURA 2000: SOO Dolina Biebrzy i OSO Ostoja Biebrzańska, włącznie z przeprowadzeniem inwentaryzacji przedmiotów ochrony” w zakresie gatunków płazów będących przedmiotem ochrony. Kierownik: dr Adam Hermaniuk.
Czas realizacji: 2011–2013, częściowo w oparciu o Stację.

18. „Analiza bezpośredniego wpływu zabiegów ochronnych na teriofaunę oraz monitoringu efektów tych zabiegów na obszarach dzierżawionych w Biebrzańskim Parku Narodowym”. Dr hab. Zbigniew Borowski, prof. IBL (Instytut Badawczy Leśnictwa).
Czas realizacji: 2014.

19. „Bioróżnorodność małych kręgowców – strategie zimowania ryjówek na różnych szerokościach geograficznych “. Prof. dr hab. Jan R.E. Taylor (Instytut Biologii UwB) oraz dr Dina Dechmann i mgr Javier Lazaro (Instytut Ornitologii Maxa Plancka w Radolfzell, Niemcy).
Czas realizacji: 2014–2015.

20. „Wydatki energetyczne bocianów białych podczas jesiennej migracji – badania telemetryczne”. Kierownik: dr Wolfgang Fiedler; dr vet. Inge Müller, prof. Martin Wikelski (Max Planck Institute for Ornithology, Vogelwarte Radolfzell, Niemcy), prof. dr hab. Jan R.E. Taylor (Instytut Biologii UwB).
Czas realizacji: 2014–2015.

21. „Strategie migracyjne kosów, Turdus merula, w Europie”. Kierownik: dr Jesko Partecke; Andreas Schmidt (Max Planck Institute for Ornithology, Vogelwarte Radolfzell, Niemcy), dr hab. Paweł Brzęk.
Czas realizacji: 2014–2019 r.

22. „Aktywna ochrona płazów w trakcie wiosennych migracji do miejsc rozrodu”, projekt realizowany na Carskiej Drodze w Biebrzańskim Parku Narodowym od 2015 roku. Organizatorzy: Sekcja Herpetologiczna Koła Naukowego Biologów UwB oraz Biebrzański Park Narodowy. Koordynator projektu ze strony UwB: dr Adam Hermaniuk.
Czas realizacji: od 2015 do chwili obecnej. Projekt jest całkowicie realizowany w oparciu o Stację w części wykonywanej przez Koło Naukowe Biologów UwB.

23. „Strategie migracyjne kosów, Turdus merula, w Europie – badania z zastosowaniem telemetrii satelitarnej, program ICARUS”. Kierownik: dr Jesko Partecke (Max Planck Institute for Ornithology, Vogelwarte Radolfzell, Niemcy); prof. dr hab. Jan R.E. Taylor.
Czas realizacji: od 2020 r. do 2024 r.

24. „Biebrza po pożarze – wpływ pożaru na wybrane elementy przyrodnicze Biebrzańskiego Parku Narodowego”. Projekt dofinansowany ze środków Funduszu Leśnego przez Lasy Państwowe w ramach umów z Biebrzańskim Parkiem Narodowym. Dr hab. Zbigniew Borowski, prof. IBL (Instytut Badawczy Leśnictwa) – kierownik części dotyczącej kręgowców w latach 2020–2021, a w latach 2022 – 2024 kierownik całego projektu i koordynator części dotyczącej kręgowców; mgr Karolina Iwińska, dr Łukasz Ołdakowski (Wydział Biologii UwB).
Czas realizacji od 2020 r. do 2024 r.

25. Operat ochrony fauny kręgowców (bez awifauny) Biebrzańskiego Parku Narodowego. Kierownik dr hab. Zbigniew Borowski, prof. IBL (Instytut Badawczy Leśnictwa); prof. dr hab. Mirosław Ratkiewicz, dr Adam Hermaniuk, dr Łukasz Ołdakowski, mgr Karolina Iwińska.
Czas realizacji od 2021 do 2022 r.

26. Operat ochrony fauny bezkręgowców Biebrzańskiego Parku Narodowego. Kierownik: prof. dr hab. Jerzy Gutowski (Instytut Badawczy Leśnictwa); dr Janusz Kupryjanowicz.
Czas realizacji od 2021 do 2023 r.

27. „Wpływ koszenia na populację nornika północnego i cechy osobowościowe (personality traits) osobników w niej żyjących”. Dr hab. Zbigniew Borowski, prof. IBL (Instytut Badawczy Leśnictwa).
Czas realizacji: 2025 r.

28. „Rola doświadczenia ptaków w kształtowaniu decyzji dotyczących podejmowania migracji i jej kierunku – eksperyment translokacyjny”. Kierownik: dr Jesko Partecke (Max Planck Institute for Ornithology, Vogelwarte Radolfzell, Niemcy); prof. dr hab. Jan R.E. Taylor.
Czas realizacji: od 2025 r. do 2028 r.

29. „Czynniki decydujące o kierunku i dystansie migracji ptaków – program genetyczny czy środowisko?” Kierownik: dr Jesko Partecke; dr Kristaps Sokolovskis (obaj z Max Planck Institute for Ornithology, Vogelwarte Radolfzell, Niemcy), prof. dr hab. Jan R.E. Taylor.
Czas realizacji: od 2026 r. do 2027 r.